O wyższości matki nad teściową…

… przynajmniej w zakresie opłaty skarbowej.

Dzisiejszy wpis dotyczy sprawy luźno związanej z planowaniem i zagospodarowaniem przestrzennym. Związany jest ze sprawą, gdzie odwołanie od decyzji o warunkach zabudowy w imieniu wnioskodawców (małżonków) matka wnioskodawczyni, czyli teściowa wnioskodawcy.

Ustawa o opłacie skarbowej wiąże obowiązek jej zapłaty m.in. ze złożeniem dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa albo jego odpisu, wypisu lub kopi w sprawie z zakresu administracji publicznej. Opłata taka wynosi 17 zł od każdego stosunku pełnomocnictwa.

Od powyższej opłaty przewidziane są jednak zwolnienia.W części IV załącznika do ustawy o opłacie skarbowej zwalnia się od opłaty skarbowej m.in. złożenie pełnomocnictwa, jeżeli pełnomocnictwo udzielane jest małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu lub rodzeństwu.

Wśród wstępnych są oczywiście rodzice, zatem złożenie pełnomocnictwa udzielonego matce jest zwolnione z opłaty skarbowej. Powinowaci, w tym teściowa, nie zostali ujęci w katalogu zwolnień, zatem złożenie pełnomocnictwa udzielonego teściowej wiąże się z obowiązkiem uiszczenia opłaty skarbowej (o ile zastosowania nie mają inne zwolnienia).

W omawianym przykładzie — należy uiścić opłatę skarbową od pełnomocnictwa udzielonego teściowej przez wnioskodawcę, a nie ma takiego obowiązku w przypadku pełnomocnictwa udzielonego jej przez wnioskodawczynię.

Iwo Fisz

Nie bój się słowa „nie”

Ostatnie tygodnie upływają mi na przygotowaniach do egzaminu zawodowego, więc mam mniej czasu, aby pisać na blogu. Czasem trzeba jednak zrobić sobie przerwę od nauki.

Ostatnio dość często spotykam się z sytuacjami, gdy ktoś nie składa wniosku o wydania potrzebnej mu decyzji, bo obawia się odmowy.  W wielu sprawach obawa przed decyzją negatywną, oparta jest wyłącznie na ustnej informacji uzyskanej od urzędnika.

Przekazywane petentom informacje nie zawsze są precyzyjne, choćby z uwagi na konieczność uprzedniej oceny stanu faktycznego sprawy.  Nie można ich zatem traktować jako niepodważalnych.

Jeśli myśli się poważnie o przedsięwzięciu, warto rozważyć złożenie wniosku i poznać argumentację organu, choćby niekorzystną. Daje to możliwość polemiki i obrony swoich racji.

Iwo Fisz

Zniesienie organu a związanie organu wyrokiem sądu administracyjnego

Przekształcenia w strukturze organów administracji publicznej nie należą do zjawisk częstych, ale powodują szereg problemów praktycznych. Jako przykład można podać zniesienie organu w postaci Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, którego zadania i kompetencje przeszły do zakresu działania ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej.

Pomijając problemy organizacyjne, taka sytuacja powoduje też szereg problemów prawnych. Istotnym problemem jest kwestia zniesienia organu administracji orzekającego w sprawie, w której sąd administracyjny uwzględnił skargę.

Zgodnie z przepisem art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W poprzednim stanie prawnym, podobną regulację zawierał przepis art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Skutek taki następuje z momentem uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego.

Związanie organu oceną prawną sądu administracyjnego obejmuje nie tylko organ, którego działanie było bezpośrednio przedmiotem orzeczenia sądu (to jest który był stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym), ale także każdy organ orzekający w danej sprawie do czasu jej ostatecznego zakończenia.

Zniesienie organu i przejęcie jego kompetencji przez inny organ administracji nie powoduje zniweczenia skutków związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, zawartymi w uzasadnieniu wyroku uwzględniającego skargę.

Od powyższej zasady są jednak wyjątki. Po pierwsze, związanie organu oceną prawną i wskazaniami sądu administracyjnego może być wyłączone w sytuacji, gdy zmieniły się istotne okoliczności faktyczne lub prawne sprawy. W takim przypadku, ocena wyrażona w wyroku sądu administracyjnego może utracić aktualność (tę kwestię trzeba rozpatrywać indywidualnie w danej sprawie).

Ponadto, skutek w postaci związania organu oceną prawną i wskazaniami sądu administracyjnego będzie wyłączony, jeśli orzeczenie sądu administracyjnego zostanie wzruszone np. na skutek wznowienia postępowania.

Iwo Fisz

Warunki zabudowy niezgodne z wnioskiem

Decyzja o warunkach zabudowy jest decyzją dość rozbudowaną. Poprzedza ją zazwyczaj analiza urbanistyczna, która weryfikuje dopuszczalne parametry nowej zabudowy. Z tych powodów, dość często zdarzają się przypadki wydania decyzji niezgodnej z wnioskiem strony.

Dziś chciałbym zwrócić uwagę na przypadek, z którym niedawno się spotkałem. Wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dotyczył części działki położonej niedaleko rzeki. Granice terenu, dla którego miały być wydane warunki zabudowy, zostały precyzyjnie określone.

Przy sporządzaniu projektu decyzji, jak i w późniejszej decyzji, nie dostrzeżono jednak tego faktu i przyjęto, że decyzja ma dotyczyć obszaru całej działki. Taka decyzja jest wadliwa, ponieważ została wydana wobec obszaru nieobjętego żądaniem strony.

Taki błąd może również powodować dalsze konsekwencje — np. przyjęcie, że wydanie warunków zabudowy jest niedopuszczalne, bo w odniesieniu do terenu nieobjętego wnioskiem strony istnieje przepis szczególny wyłączający wnioskowaną inwestycję.

Iwo Fisz

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego

W piątek, czyli 18 grudnia 2014 r., Trybunał Konstytucyjny ogłosił wyrok dotyczący art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

Art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647, 951 i 1445, z 2013 r. poz. 21, 405, 1238, 1446 oraz z 2014 r. poz. 379 i 768) w zakresie, w jakim wyłącza roszczenia właścicieli lub użytkowników wieczystych, których nieruchomości zostały przeznaczone na cel publiczny w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym 31 grudnia 1994 r., jeśli takie przeznaczenie zostało utrzymane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym pod rządem aktualnie obowiązującej ustawy, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji.

Po samej sentencji tego wyroku trudno oceniać jego skutki dla właścicieli i gminy — uzasadnienie będzie miało doniosłe znaczenie praktyczne dla wykładni art. 36 i możliwości kierowania roszczeń odszkodowawczych.

Iwo Fisz